OBECNY STATUS I OCENA MURRAYA

Jak już wiemy, koncepcje teoretyczne Murraya podlegają ciągle procesowi rewizji i modyfikacji. Jednakże pomimo tej nieustannej płynności pewne elementy pozostają stałe. Nigdy nie zachwiało się jego głębokie zainteresowanie procesem motywacyjnym ani nie przejawił żadnej skłonności do zaprzestania swych prac opisowych i taksonomicznych. Ponadto jego teoria zawsze podkreślała doniosłe znaczenie nieświadomych źródeł motywacji i kładła nacisk na związek między procesami psychicznymi a procesami zachodzącymi w mózgu.

Pomimo szerokiego zakresu i dużej różnorodności sformułowań teoretycznych Murraya, nie ulega wątpliwości, że poświęcił on więcej uwagi procesowi motywacji niż procesowi uczenia się. Fakt ten skłonił niektórych krytyków do wyrażenia poglądu, iż teoria Murraya nie potrafi wyjaśnić, w jaki sposób motywy przekształcają się i rozwijają. Aczkolwiek jego klasyfikacja motywów jest niezwykle użyteczna, a jego metody mierzenia motywacji bardzo ważne, to jednak ma on stosunkowo mało do powiedzenia o procesie, dzięki któremu motywy te się rozwijają.

Wytrwałość i umiejętność Murraya jako taksonoma pozwoliły mu stworzyć tak wiele subtelnych rozróżnień i szczegółowych klasyfikacji, że zdaniem niektórych obserwatorów jego podejście do badań nad zachowaniem jest niepotrzebnie tak skomplikowane. Z pewnością jest prawdą, że liczba różnych utworzonych przez Murraya kategorii w połączeniu z jego skłonnością do częstego ich zmieniania czy modyfikowania oraz do wprowadzania nowych terminów na oznaczenie tych pojęć sprawia wiele kłopotów przypadkowemu czytelnikowi. Aczkolwiek można utrzymywać, iż zadaniem taksonoma jest dokładne odwzorowanie rzeczywistości, a nie uszczęśliwianie czytelnika, to jednak trzeba przyznać, że wiele zmiennych Murraya nie znalazło szerokiego ani długotrwałego zastosowania w odniesieniu do danych empirycznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *