Szukasz psychologa w Gliwicach? Nasz gabinet psychologiczny zapewni Ci pomoc!

Opanowanie produktu działalności ludzkiej

Po pierwsze, należy podkreślić, że ze strony podmiotu jest to zawsze proces czynny. Aby opanować produkt działalności ludzkiej, trzeba wykonać czynność adekwatną do uprzedmiotowionej w danym produkcie.

Po drugie, ten proces interesuje nas nie tylko z punktu widzenia jego wyniku „materialnego”, lecz przede wszystkim z punktu widzenia jego efektu „formalnego”, tj. jako proces, w którego przebiegu powstają nowe przesłanki do dalszego rozwoju działania, nowe zdolności lub czynności. Dlatego kiedy mówimy, że małe dziecko opanowało jakieś narzędzie, oznacza to, że w procesie działania u tego dziecka ukształtowała się zdolność do używania narzędzi w trakcie wykonywania czynności.

Jednak zdolność do wykonywania takich czynności nie może powstać u dziecka pod wpływem samego narzędzia. Mimo że obiektywnie te czynności są uprzedmiotowione w narzędziu, subiektywnie, z punktu widzenia dziecka, są one jedynie zadane. Dziecko poznaje te czynności dzięki temu, że jego stosunki ze światem przedmiotów kształtują się za pośrednictwem jego stosunków z innymi ludźmi. Dorośli pokazują mu sposób działania za pomocą narzędzi, pomagają używać narzędzi adekwatnie do ich przeznaczenia, tj. wyrabiają u dziecka odpowiednie ope- racje. W ten sposób – jeżeli mieć na uwadze wczesne etapy rozwojowe – dorośli niejako przebudowują samą strukturę ruchów dziecka i wytwarzają u niego nowy element – zdolność do używania narzędzi.

Nie inaczej przebiega ten proces i w tych przypadkach, kiedy dziecko ma opanować słowo, pojęcie, zdobyć świadomość czegoś, tj. przyswoić sobie zjawiska idealne. Przy okazji nadmienię, że realizacja procesu przyswajania stanowi tę funkcję uczenia się człowieka, która‘go jakościowo różni od learningu, uczenia się zwierząt, którego jedyną funkcją jest przystosowanie.

Problem współzależności między zadatkami i zdolnościami wrodzonymi

Nasuwa się jeszcze jedna uwaga dotycząca problemu współzależności między zadatkami i zdolnościami wrodzonymi – z jednej strony, a zdolnościami wyższymi, specyficznie ludzkimi – z drugiej. Jak już. mówiliśmy, zadatki i zdolności wrodzone są w pewnym sensie „nieokreślone” w odniesieniu do zdolności specyficznie ludzkich. Oznacza to, że są one warunkiem koniecznym rozwoju zdolności wyższych, specyficznie ludzkich, ale nie przesądzają o ich treści. Na przykład musżą istnieć określone zadatki do rozwoju słyszenia mowy. Jednak fakt powstania u dziecka zdolności do specyficznej, tonalnej analizy dźwięku bezpośrednio zależy ni‘e od tych zadatków, lecz od charakteru języka, który dziecko opanowuje. Natomiast zadatki warunkują tylko pewne właściwości indywidualne zarówno samego procesu kształtowania się zdolności, jak i końcowego wyniku tego procesu. Przejawiają się tu niezmiernie szerokie możliwości tak zwanej kompensacji wieloukładowej. Dzięki temu różne zespoły zadatków i odpowiadających im zdolności wrodzonych mogą stanowić wrodzoną podstawę jednej i tej samej zdolności specyficznej.

W ten sposób określiliśmy jednak tylko najbardziej ogólne podejście do problemu kształtowania zdolności ludzkich. W praktycznej realizacji tego podejścia badacz napotyka poważne przeszkody i w związku z tym powstaje szereg problemów wymagających dokładnego opracowania.

Problem natury konkretnych mechanizmów leżących u podstaw zdolności rozwijających się u człowieka na podstawie nabywania w ciągu życia nowych elementów, jest jednym z tych zasadniczych problemów, które wymagają specjalnych badań.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.