Głuptactwo

Zdolność wytwarzania pobudzeniowych i hamulcowych odruchów warunkowych jest u głuptaków znacznie osłabiona. Cechą charakterystyczną jest znaczne upośledzenie myślenia i mowy, duża sugestyw- ność i brak krytycyzmu. Głuptacy zdolni są jedynie do myślenia konkretnego, pojęcia abstrakcyjne nie są im dostępne. Często występuje niedo-‚ kształcenie mowy, zasób słów jest bardzo ubogi. W czasie i przestrzeni są na ogół zorientowani, rozróżniają także osoby znane od obcych. Niekiedy przywiązują się i są dobroduszni, czasem jednak ze względu na ich złośliwość i napastliwość bywają niebezpieczni. Głuptacy kierują się w postępowaniu popędami i aktualną korzyścią, nie są zdolni przewidywać dalszych konsekwencji. W przypadkach głębszego upośledzenia pojęcia etyczne są dla nich niezrozumiałe. W wysokim stopniu ulegają sugestii i za namową łatwo dopuszczają się czynów przestępczych. Niekiedy popełniają przestępstwa z własnej inicjatywy, charakterystyczna jest wówczas popędowość czynów lub naiwność ich formy. Głuptacy zwracają uwagę otoczenia nie- adekwatnośćią swego zachowania w różnych sytuacjach, małą sprawnością w zakresie czynności ruchowych, a często również i samym wyglądem. Podobnie jak osoby ograniczone umysłowo, także upośledzeni w stopniu lżejszym głuptacy przystosowują się do życia, pracują i nie wymagają stałej opieki. W przypadku znaczniejszego upośledzenia opieka taka jest niezbędna, osoby niezdolne są do samodzielnego życia w społeczeństwie. Z tych względów wyodrębnienie wśród głuptaków dwu stopni niedorozwoju wydaje się słuszne.

Czytaj dalej Głuptactwo

Prawdziwość tezy Dollarda

Trzeba stwierdzić, iż odrzucając wrodzone mechanizmy, psychologia społeczna coraz bardziej uświadamia sobie konieczność wytłumaczenia nie dających się zaprzeczyć faktów pomocy z jednej, a konfliktów z drugiej strony w sposób zgodny z istotnymi prawami psychiki ludzkiej bez powoływania się na specyficzne zadatki wrodzone. Pozwolimy sobie przytoczyć tutaj przykładowo sposób, w jaki znaczna część psychologów współczesnych tłumaczy genezę agresywnej postawy u człowieka. Mamy na myśli badania J. Dollarda i jego współpracowników3. Badacze ci wysuwają tezę, że agresja jest reakcją na frustrację (de- prywację, niezaspokojenie). Słowo „frustracja” nie da się dokładnie przetłumaczyć jednym polskim terminem. Idzie tu jednak o sprawę następującą: jest rzeczą powszechnie uznaną, że każdy człowiek, a specjalnie dziecko ma różne potrzeby, które wymagają zaspokojenia. Istnieją potrzeby wtórne, sztucznie powstałe, powierzchowne. Ale obok nich istnieją potrzeby podstawowe, których zaspokojenie jest nieodzownym warunkiem prawidłowego fizycznego i psychicznego rozwoju jednostki. Otóż – jak twierdzą wymienieni autorzy – typową reakcją na niezaspokojenie, frustracją takich właśnie potrzeb jest agresja. Jest to sprawa łatwo zrozumiała: gdy organizm znajdzie się w sytuacji niezaspokojenia jego potrzeby istotnej, stoją przed nim dwie ewentualności: albo ustąpić, co jednak jest równoczesne ze zgodą na upośledzenie rozwojowe, albo walczyć, a więc zdobywać zaspokojenie potrzeby siłą. Nie jest rzeczą dziwną, iż organizmy żywotne wybierają w sposób mniej lub więcej świadomy tę drugą ewentualność.

Czytaj dalej Prawdziwość tezy Dollarda

PSYCHOLOGIA W STANACH ZJEDNOCZONYCH AMERYKI PÓŁNOCNEJ

Podobnie jak w .Europie, tak i w Ameryce koniec XIX w. przynosi pierwsze badania nad dziećmi. Za ojca psychologii dziecka jest uważany- jak już wiemy – G. Stanley Hall (1844-1924), pionier i organizator życia naukowego, założyciel pierwszych placówek badawczych, towarzystw i czasopism naukowych, interesujący się różnymi okresami życia dziecka8. Metody stosowane przez Halla, głównie kwestionariusze, nie odpowiadały jeszcze, wymogom naukowym. Krytykowane były w Polsce już przez Dawida i Szycównę jako powierzchowne i nienaukowe. Za takie uznane zostały również w psychologii amerykańskiej (Boring, 1950, s. 569). Mimo to i mimo omówionych już fałszywych koncepcji i biologistycznyćh poglądów (por. rozdz. I, D), zasługi Halla dla rozwoju psychologii były niewątpliwe.

Czytaj dalej PSYCHOLOGIA W STANACH ZJEDNOCZONYCH AMERYKI PÓŁNOCNEJ

CHRZEŚCIJAŃSTWO

Chrześcijaństwo jest najszerzej praktykowaną religią świata. Około miliarda osób (20% ludności świata) uznaje się za chrześcijan, a ponad połowa z nich to katolicy. Główną prawdą wiary chrześcijańskiej jest przekonanie o boskości Jezusa Chrystusa, jedynego Syna Bożego, Zbawcy świata, który zapewnia życie po śmierci. Poza tym chrześcijanie różnią się między sobą w sferze zasad wiary, praktyk religijnych i form organizacji.

Czytaj dalej CHRZEŚCIJAŃSTWO

Potrzeba u Lewina

Wzrost napięcia, czyli wyzwolenie energii w regionie wewnętrzno-osobistym jest spowodowane wzbudzeniem potrzeby. Potrzeba może być stanem fizjologicznym, takim jak głód, pragnienie lub seks: może być pragnieniem czegoś, na przykład posady lub partnera seksualnego: może też być zamiarem zrobienia czegoś, na przykład ukończenia zadania lub pójścia na umówione spotkanie. Potrzeba jest więc pojęciem motywacyjnym, równoważnym takim terminom, jak motyw, pragnienie, popęd czy impuls.

Czytaj dalej Potrzeba u Lewina

CECHY UCZUCIOWOŚCI DORASTAJĄCYCH

M. Przetacznikowa (1971, s. 142), pisząc: „Warunki historyezno- -społeczne, system wychowania w rodzinie i w szkole, nowe zadania i wymagania stawiane dorastającej młodzieży -oddziałują niewątpliwie na jej życie uczuciowe. Wzorce i normy kulturowe, które dopiero teraz młodociani potrafią przyswajać sobie ze zrozumieniem, bardziej świadomie i krytycznie, wywołują u nich różne rodzaje przeżyć emocjonalnych. Kształtowaniu się postaw, przekonań i opinii towarzyszą uczucia moralne i intelektualne. Wytwarzanie się hierarchii wartości i ocen, rzutujących zarówno na obraz świata, jak i na obraz samego siebie, stanowi również podłoże powstawania nowych jakości uczuciowych. Dzięki poszerzaniu się kręgu interakcji między młodocianymi a grupami socjalnymi, w których uczestniczą, rozwijają się również uczucia społeczne. Tak więc uczucia, afekty, nastroje i namiętności przeżywane przez młodzież nie są zjawiskami wyizolowanymi z całokształtu jej życia psychicznego, lecz stanowią jego integralną część, włączoną w proces rozwoju osobowości, w wielokierunkową działalność w różnych środowiskach” (1971, s. 142).

Czytaj dalej CECHY UCZUCIOWOŚCI DORASTAJĄCYCH

PROBLEM CZYNNIKÓW SKORELOWANYCH

Spotykamy się często z faktem, że dzieci, które różnią się wiekiem, płcią, środowiskiem itp., posiadają różne właściwości psychiczne. Czujemy się wówczas niekiedy upoważnieni do wniosku, iż przyczyną stwierdzonych różnic w psychice dzieci jest znany nam czynnik, różniący grupy populacji, do których dzieci te należą (a więc odpowiednio – wiek, płeć, środowisko itp.). Jednak sam wyżej wskazany fakt nie stanowi dostatecznych podstaw do tego wniosku. Być może bowiem badane grupy dzieci różnią się jeszcze czymś innym, na co nie zwróciliśmy uwagi, a co ma tendencję do współ- występowania (jest skorelowane) z tym znanym nam czynnikiem, różnicującym grupy.

Czytaj dalej PROBLEM CZYNNIKÓW SKORELOWANYCH

Struktura temperamentu sangwinika i flegmatyka

W radzieckiej literaturze psychologicznej przyjęto ograniczać charakterystykę temperamentu do właściwości uczuć i woli bądź – jeszcze częściej – wyłącznie do właściwości uczuć. Do temperamentu zalicza się takie właściwości psychiczne, jak stopień pobudliwości emocjonalnej (szybkość powstawania uczuć, ich siła itd.), stopień zrównoważenia emocjonalnego, stopień zewnętrznego przejawiania uczuć, szybkość ruchów, ogólna ruchliwość itd.

Czytaj dalej Struktura temperamentu sangwinika i flegmatyka

METODA MUSIC MEDICA W LECZENIU AGRESJI

Natomiast w grupie II (kontrolnej) słuchanie przez dzieci muzyki bez zastosowania aparatu akustyczno-wibracyjnego i bodźców wzmacniających nie dało zamierzonych efektów. Na początku i na końcu zajęć terapeutycznych mierzyłem badanym dzieciom ciśnienie tętnicze i puls: wyniki zapisywałem w specjalnych dzienniczkach pomiarów ciśnienia – tzw. „ciśnienie w harmonii”.

Czytaj dalej METODA MUSIC MEDICA W LECZENIU AGRESJI