Szukasz psychologa w Gliwicach? Nasz gabinet psychologiczny zapewni Ci pomoc!

Poznajmy Iwana Pawłowa – warunkowanie klasyczne zwierząt cz. II

Wprowadzając różne zmiany do tej zasadniczej procedury eksperymentalnej, Pawłów odkrył także inne ważne prawidłowości dotyczące zjawiska uczenia się. Stwierdził, że gdy u psa reakcja wydzielania śliny została już uwarunkowana na dźwięk dzwonka, wówczas podobne dźwięki również wywoływały reakcję wydzielania śliny. Skutki jednego bodźca wykazywały tendencję do generalizacji na bodźce podobne. Pawłów stwierdził ponadto, że jeśli podawał psu proszek mięsny po ekspozycji pewnych dźwięków, a nie podawał go po innych, to w krótkim czasie mógł doprowadzić do tego, iż pies wydzielał ślinę tylko w obecności określonych dźwięków. Pawłowowi udało się więc uzyskać jeszcze jeden sposób kierowania reakcją, którą pierwotnie uważano za odruch, czyli reakcję mimowolną. Nauczył się on, jak można nauczyć psa, by różnicował dźwięki, czyli reagował na nie w różny sposób.

Przy użyciu tego samego prostego schematu warunkowania reakcji Pawłów odkrył również, iż w wyniku stosowania pewnych procedur bodziec warunkowy (dźwięk dzwonka) zdaje się tracić swą skuteczność. Jeśli zbyt wiele razy po dźwięku dzwonka nie nastąpił bodziec bezwarunkowy (pokarm wprowadzany do pyska – niekiedy nazywany nagrodą lub wzmocnieniem), to pies przestawał wydzielać ślinę pod wpływem tego dźwięku. Opisałem tu dość szczegółowo ten laboratoryjny eksperyment, ponieważ ilustruje on wiele ważnych idei stanowiących podstawę koneksjonistycz- nego (behawiorystycznego) podejścia do uczenia się. Ponadto, jak się przekonamy, idee te mogą mieć ogromne znaczenie w naszych codziennych kontaktach z dziećmi w klasie szkolnej. Są one ważne nie tylko w sensie teoretycznym, lecz także jako logiczne rozszerzenie teorii na praktykę.

Praca Pawłowa ma doniosłe znaczenie również z innego powodu. Być może nam, nauczycielom, często zdarza się myśleć o odkryciu naukowym jako o stworzonym „z niczego”. Taki pogląd jest błędny. Doświadczenia zebrane uprzednio przez Pawłowa przygotowały go nie tylko do uznania doniosłości nieistotnego pozornie szczegółu, lecz także do wykorzystania go, tzn. do postawienia właściwych pytań we właściwej formie w celu sprawdzenia, czy to zaskakujące zjawisko ma istotnie doniosłe znaczenie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.