Szukasz psychologa w Gliwicach? Nasz gabinet psychologiczny zapewni Ci pomoc!

PROBLEM CZYNNIKÓW SKORELOWANYCH

Spotykamy się często z faktem, że dzieci, które różnią się wiekiem, płcią, środowiskiem itp., posiadają różne właściwości psychiczne. Czujemy się wówczas niekiedy upoważnieni do wniosku, iż przyczyną stwierdzonych różnic w psychice dzieci jest znany nam czynnik, różniący grupy populacji, do których dzieci te należą (a więc odpowiednio – wiek, płeć, środowisko itp.). Jednak sam wyżej wskazany fakt nie stanowi dostatecznych podstaw do tego wniosku. Być może bowiem badane grupy dzieci różnią się jeszcze czymś innym, na co nie zwróciliśmy uwagi, a co ma tendencję do współ- występowania (jest skorelowane) z tym znanym nam czynnikiem, różnicującym grupy.

Posłużymy się dwoma przykładami: pierwszy odnosi się do wpływu czynników zewnętrznych na rozwój i właściwości dzieci, drugi zaś- wewnętrznych. Jednym z czynników zewnętrznych, którego potencjalny wpływ na przebieg rozwoju uznajemy, jest środowisko wychowawcze. Porównujemy np. właściwości i rozwój dzieci wychowywanych w rodzinach pełnych i rozbitych, w rodzinach i instytucjach opiekuńczych. Czy jednak stwierdziwszy np. mniej prawidłowy rozwój dzieci wychowywanych w domu dziecka (instytucji) niż w rodzinie, możemy wyciągać jednoznacznie wniosek, iż czynnik taki, jak dom dziecka, wpływa negatywnie na rozwój? Wszak mogło się zdarzyć, że zanim badane dzieci trafiły do tej instytucji, podlegały wpływom czynników, które negatywnie oddziałały na ich rozwój. Przecież w życiu dżieci trafiających do tego typu instytucji zachodzi zazwyczaj coś, co jest powodem dostania się tam–czego nie ma w życiu dzieci, które do instytucji takiej nie trafiają. Być może częściej są to dzieci osierocone, dzieci alkoholików, dzieci, które nie zaznały bliskich kontaktów z rodzicami. Tych czynników skorelowanych z różnymi środowiskami wychowawczymi (nie należących jednak do samej istoty tych środowisk, nie będących w ich obrębie czymś koniecznym) nie. da się praktycznie odizolować w ramach programu badań polegających na porównaniu grup dzieci wychowywanych w różnych warunkach. Niezbędne jest jednak uwzględnienie tych czynników przy interpretacji wyników, aby ustrzec się od jednoznacznych wniosków, że to instytucja czy osierocenie „jako takie” wpływają na nieprawidłowy przebieg rozwoju.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.