Szukasz psychologa w Gliwicach? Nasz gabinet psychologiczny zapewni Ci pomoc!

Rozróżnienie spostrzegania obrazowego od słownego

Przewaga efektywności rozpoznawania za pomocą receptora zaangażowanego w uprzedniej percepcji okazała się statystycznie istotna. Po- nadto, zarówno w tym, jak i w innych badaniach stwierdzono, że wskazana różnica zmniejsza się wraz z wiekiem dzieci.

Rozróżnienie spostrzegania obrazowego od słownego, pozornie łatwe ze względu na działające z zewnątrz bodźce, w praktyce bywa kłopotliwe. Percepcja człowieka władającego mową, niezależnie od aktualnie działających podniet, prawię zawsze ma charakter dwojaki. Nawet wtedy, gdy jakieś treści jednorodne (obrazy lub słowa) działają w sposób izolowany, to zazwyczaj sam osobnik percypujący dokonuje uzupełnień. Obrazy zostają uzupełniane słowami określającymi ich przedmiot, treści słowne – odpowiednikami obrazowymi. Uzupełnienia te sprawiają, że percepcja zatraca jednorodny charakter.

W tej sytuacji niewątpliwym uproszczeniem zagadnienia jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o zależność uzyskiwanych efektów od sposobu przedstawienia (obrazowego lub słownego) tego, co jest przedmiotem uczenia się. Jednakże i to pytanie okazuje się kłopotliwe. Zarówno przedstawienie obrazowe, jak i słowne tego samego materiału może być różnorodne. Jeśli chodzi o wiele rodzajów materiału, trudne jest przedstawienie obrazowe i słowne całkowicie równoważne, niełatwo też znaleźć kryterium równoważności w tym względzie.

Mimo tych trudności badania są przeprowadzane, przykładowo możemy przytoczyć eksperymenty dotyczące zależności efektów uczenia się różnych czynności od rodzaju stosowanych instrukcji, pokazowych i słownych. Badania te, prawdopodobnie ze względu na wspomniane trudności, różnorodność ćwiczonych funkcji i niejednakowe warunki eksperymentowania, nie doprowadziły do całkowicie zgodnych rezultatów. Niekiedy pokaz bywał korzystniejszy (Nawrocka, 1956: Pieter, 1956), zdarzało się jednak, że u osób dorosłych większe efekty dawała instrukcja słowna (Surkow, 1953). Warto zaznaczyć, że efektywność pokazu może być zależna od rodzaju zaangażowanego analizatora, np. w przypadku ekspozycji kine- stetycznej (ruchy bierne) pokaz przynosi u dzieci niekiedy mniej korzystne rezultaty niż obrazowa ekspozycja wzrokowa oraz instrukcja słowna (Nawrocka, 1956). Wielu badaczy zaleca łączne stosowanie pokazu i instrukcji słownej (Sachwierdow, 1949: Zankow, 1957), niektórzy zwracają szczególną uwagę na rolę instrukcji słownej w uczeniu się czynności (Lin- hart, 1965). W badaniach prowadzonych nad dziećmi w różnym wieku i dotyczących uczenia się odtwarzania konstrukcji z klocków oraz wykonywania prostych czynności na modelu warsztatu tkackiego stwierdzono, że najbardziej korzystne jest łączne stosowanie instrukcji pokazowej i instrukcji słownej (Jaskólska, 1966: Włodarski, 1970.). Gdy stosowano wyłącznie instrukcję pokazową (wzrokową) lub wyłącznie instrukcję słowną, to uzyskiwano lepsze rezultaty w przypadku pokazu, ale stwierdzane różnice zmniejszały się wyraźnie wraz z wiekiem dzieci.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.