Szukasz psychologa w Gliwicach? Nasz gabinet psychologiczny zapewni Ci pomoc!

Rozwój stosunków społecznych

Mówiliśmy dotychczas o tej drodze uwzględniając raczej jednostkę. Ale należy uwzględnić, iż dotyczy to również form zachowania się będących wynikiem wspólnej próby całego zespołu i w ten sposób efektem swoim obejmujących od razu cały zespół. Znane nam już mechanizmy naśladownictwa, facylitacji, sugestii, konformizmu itd. przyczyniać się będą do rozpowszechnienia form zachowania się powstałych w jednym zespole i w jednej sytuacji.

Wydaje się nam, że tok powyższych naszych rozważań powiązać będzie można z tym, co na temat rozwoju stosunków społecznych oraz odpowiadających im psychologicznych procesów i zjawisk podają klasycy marksizmu, Marks i Engels. Mianowicie, przeciwstawiają oni planowemu kształtowaniu się pewnych procesów społecznych ich niekontrolowany żywiołowy rozwój. Mają tu na myśli przede wszystkim rozwój produkcji środków materialnych i stosunków społecznych z tym związanych. Mówią jednak także, chociaż mniej często, o „żywiołowym” tworzeniu się niektórych elementów ideologicznych i to nawet tak skomplikowanych, jak wierzenia religijne. Pozwolimy sobie przytoczyć kilka cytat, które posłużyć mogą za przykład. Otóż w Anty-Duhringu mówi Engels: „W każdym społeczeństwie z żywiołowym rozwojem produkcji – a do takich należy dzisiejsze społeczeństwo – nie wytwórcy panują nad środkami produkcji, lecz środki produkcji panują nad wytwórcami” . Nieco wcześniej w tej samej książce Engels pisze: ,,A gdzie podstawową formą produkcji jest żywiołowo zrodzony podział pracy wewnątrz społeczeństwa […]” 2. A teraz cytata z Marksa: „Komunizm tym się różni od wszystkich dotychczasowych ruchów, że obala on podstawę wszystkich dotąd istniejących stosunków produkcji i wymiany i po raz pierwszy świadomie traktuje wszystkie żywiołowo powstałe założenia jako twory dotychczasowych ludzi, uwalnia je od żywiołowości i podaje władzy zjednoczonych osobników”3. I wreszcie jeszcze cytata z Engelsa, dotycząca religii: „Dawne, powstałe żywiołowo religie plemienne i narodowe […]” 4.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.