Szukasz psychologa w Gliwicach? Nasz gabinet psychologiczny zapewni Ci pomoc!

ZAGADNIENIE IDEOLOGII W ŚWIETLE MATERIALIZMU HISTORYCZNEGO

Z licznych teorii, które usiłują rozwiązać zagadnienie genezy ideologii w pierwszym z wymienionych przez nas aspektów problemu, najbardziej konsekwentną, najbardziej jasną i dysponującą największą ilością argumentów jest teoria materializmu historycznego. Jest to teoria tak zwanej ideologicznej n adbudowy. W sposób najbardziej precyzyjny ujmują ją następujące, często cytowane zdania Marksa:

,,W społecznym wytwarzaniu swego życia ludzie wchodzą w określone, konieczne, niezależne od ich woli stosunki – w stosunki produkcji, które odpowiadają określonemu szczeblowi rozwoju ich materialnych sił wytwórczych. Całokształt tych stosunków produkcji tworzy ekonomiczną strukturę społeczeństwa, realną podstawę, na której wznosi się nadbudowa prawna i polityczna i której odpowiadają określone formy świadomości społecznej. Sposób produkcji życia materialnego warunkuje społeczny, polityczny i duchowy proces życia w ogólności. Nie świadomość ludzi określa ich byt, lecz przeciwnie, ich byt społeczny określa ich świadomość. Na określonym szczeblu swego rozwoju materialne siły wytwórcze społeczeństwa popadają w sprzeczność z istniejącymi stosunkami produkcji albo – co jest tylko prawnym tego wyrazem – ze stosunkami własności, wśród których one się dotąd rozwijały. Z form rozwoju sił wytwórczych stosunki te zamieniają się w ich kajdany. Wówczas następuje epoka rewolucji socjalnej. Wraz ze zmianą podłoża ekonomicznego odbywa się mniej lub bardziej szybko przewrót w całej olbrzymiej nadbudowie”1. Jaki jest sens owej cytaty? Była już mowa w jednym z poprzednich rozdziałów2, że materializm historyczny Marksa i Engelsa dopatruje się realnej podstawy formowania się społeczeństwa ludzkiego, dzielenia się go na różne klasy i warstwy w materialnych warunkach bytu społecznego. Z przytoczonej teraz cytaty widzimy, że według Mariksa i Engelsa, te same materialne warunki uznane są za realne źródło nadbudowy ideologicznej w życiu społecznym. Podłoże ekonomiczne jest bazą, z której wyrasta ideologiczna nadbudowa: zmiana bazy pociąga za sobą w konsekwencji zmianę nadbudowy.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.