ZAGADNIENIE KONFLIKTU I ANTYPATII

Zagadnieniu sympatii i miłości przeciwstawić można kwestię antagonizmu i antypatii czy też nienawiści. Oczywiście społecznym wykładnikiem negatywnych uczuć i postaw będzie oddalanie się społeczne albo nawet konflikt. Jest rzeczą interesującą porównywać między sobą nowsze podręczniki psychologii społecznej, gdy idzie o obszerność i kolejne następstwo rozdziałów poświęconych tym obu przeciwstawnym biegunom ludzkiej interakcji. Jedni wymieniają na pierwszym miejscu mechanizmy psychiczne „przyciągające”, takie, o których już poprzednio była mowa. Inni natomiast na pierwsze miejsce wysuwają sprawę konfliktów. Taki czy inny akcent położony na jeden z tych biegunów, taka czy inna kolejność ich omawiania nie zawsze jest dziełem przypadku. Dochodzi tu do głosu mniej lub więcej uświadomiona ocena ich ważności, gdy idzie o strukturę społeczeństwa.

Ogólnie można powiedzieć, że badacze natury ludzkiej skłonni są częściowo a priori do wyznawania jednego z dwóch przeciwstawnych poglądów, gdy idzie o stosunek człowieka do człowieka. Jedni Skłonni są wierzyć, że „człowiek jest wilkiem dla człowieka” (homo homini lupus), że w obcowaniu między ludźmi uczucia ujemne (niechęć, nienawiść, złośliwość itd.) wyprzedzają poniekąd i mają stale przewagę nad uczuciami pozytywnymi, nad sympatią, życzliwością i miłością. Inni zajmują stanowisko odwrotne, uważając człowieka za istotę z natury nastawioną raczej altruistycznie. Oba te stanowiska są formułowane w sposób bardzo rozmaity przez poszczególnych autorów, wykazując różne stopnie ostrości i zdecydowania. I tu, podobnie jak przy poruszaniu sprawy miłości, mamy przed sobą mało badań ścisłych, a natomiast całą powódź przeróżnych spekulacji, apriorycznych twierdzeń i rozważań, essejów, maksym (słynne Maksymy La Rochefoucaulda), rozmyślań licznych moralistów, filozofów i pseudofilozofów. Oczywiście nie możemy podjąć się przeglądu całego tego materiału, a ograniczymy się do krótkiego zreferowania poszczególnych stanowisk, uwzględniając przykładowo niektórych autorów bardziej ważnych czy bardziej znanych w nauce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *